STUDIO MATTIAS

'Alleen met het hart kun je goed zien'.

Uit: 'De Kleine Prins'
van Antoine de Saint-Exupery

"Beeldend werken met emoties 1: Boosheid"

Schrijnend boos was ik vaak op mijn dierbaarste. Na jarenlange onderbroken nachten. Een uitgeputte mantelzorger.

Ik voel me dankbaar dat ik mijn uitgeputte boosheid op veilige plekken kon uiten. Ook bij mijn dierbaarste trouwens. Hoe pijnlijk ook. We wisten immers beiden dat mijn boosheid te maken had met mijn oververmoeid zijn van jarenlange zorg. We wisten ook dat onder mijn boosheid en de zijne, een op momenten niet te dragen pijn lag. Boosheid was in zekere zin makkelijker dan het toelaten van die diepe pijn om ons bestaan van dat moment. 

Ik ben dankbaar voor de mensen die ons beider boosheid konden begrijpen en een beetje mee konden dragen: onze Ridhwan reisgenoten, mijn psychiater, onze maatschappelijk werkster, de geriater en een paar dierbare vrienden en familieleden. 

Een veilige plek kunnen en durven bieden aan de emoties van mensen met wie we werken. Zo belangrijk, zeker in de begeleiding van diepergaande processen. 

Het bijzondere is dat Beeldend Werken gezien en ervaren kan worden als een veilige plek op zich. Het is veilig én heilzaam om met je ogen dicht en met je niet-dominante hand je boosheid te uiten op een groot vel papier op de muur. Of je angst vorm te geven in donkere klei. Het is veilig om er na afloop naar te kijken en te zien wat er ontstaan is. En ons dan af te vragen wat het gemaakte werk ons te zeggen heeft. 

Mijn boosheid was, hoe schrijnend ook, zó begrijpelijk. Voor buitenstaanders soms wat minder. Soms zelfs beangstigend. Boosheid is immers voor velen van ons een lastige emotie. En dat wat in boosheid gezegd wordt, is wél gezegd. Hoe moeilijk om onze boosheid te omarmen, zoals Thich Nhat Hanh het zo mooi zegt. Niet door hem te onderdrukken of te ontkennen, maar hem  te ervaren en hem onder ogen te zien: ja we zijn boos, en ja we mogen boos zijn. Wanneer we onze boosheid onderdrukken of ontkennen, onderdrukken we onze levendigheid. Boosheid is een enorm heilzame energie. 

Zeker wanneer we hem niet alleen maar afreageren … maar de kracht, de energie, de essentie ervan durven te ervaren en ons durven open stellen voor de angst of pijn die eronder ligt.

En wanneer we beeldend werken met onze boosheid, dan doen we allebei: we geven al krassend,  lekker op een groot vel papier op de muur, onze boosheid de ruimte.  En geven er vervolgens woorden aan. En daarna kunnen we, ook weer al tekenend op een groot vel op de muur, zo mooi letterlijk zien en ervaren hoe onder de laag van ons concrete boze gedrag, de emotie zelf ligt, als emotie, en daar weer onder een diepe angst of pijn. Een pijn die ons veel te zeggen heeft, ook als we met hulp van de essentiële kwaliteit in die pijn, weer al tekenend omhoog gaan naar de concrete boze situatie en die symbolisch helen. Zo’n waardevolle oefening. Een oefening in eerste instantie bedacht door mijn dierbaarste en later aangevuld door mij. Door gewone mensen dus, die hun boosheid durfden zien en ervaren, soms even …

Schrijnend boos was ik vaak als uitgeputte mantelzorger. Net zo boos als andere mensen die uitgeput raken door wat voor verlies dan ook in hun leven. Schrijnend boos, we kennen het allemaal, in onszelf en/of bij onze dierbaren. En bij onze cliënten.

En hoe ontzettend belangrijk is het dus dat er veilige, vertrouwde plekken zijn om onze boosheid te kunnen, mogen en durven uiten. Veilige plekken bij coaches, counselors en andere begeleiders, die hun eigen boosheid onder ogen kunnen en willen zien. 

De workshop “Beeldend Werken met Emoties”  voor coaches en counselors heeft inmiddels zijn waarde bewezen. Hij vindt in voorjaar en zomer nog 2 keer plaats: 

Klik hier om naar de vorige pagina te gaan